Gmina Lelis

  Położona jest w północno-wschodniej części województwa mazowieckiego, przy trasie wiodšcej na Mazury, w odległości 12 km od Ostrołęki

Powierzchnia gminy wynosi 19 709 ha, w tym użytki rolne zajmują 10 825 ha, 7 038 ha to lasy, a pozostałe 1846 ha stanowią drogi, zabudowania. Jest gminš rolnicze, gdzie prowadzonych jest 1090 gospodarstw rolnych.

Przestrzeń rolniczš stanowiš gleby mało urodzajne.

Gmina liczy 8 281 mieszkańców. Obszar jej podzielony jest na 22 sołectwa: Białobiel, Dąbrówka, Długi Kąt, Duglasy, Gąski, Gibałka,Gnaty, Kurpiowskie, Lelis, Łodziska, Łęg Przedmiejski, Łęg Starościński, Łęg Starościński- Walery, Nasiadki, Obierwia, Olszewka, Płoszyce, Siemnocha, Szafarnia, Szafarczyka, Szkwa, Szwendrowy Most. Siedzibš władz gminy jest miejscowość Lelis.

    Gmina Lelis jest pięknym skrawkiem Puszczy Zielonej. Znaczna część dróg przebiega przez malownicze tereny polne i leśne, doliny rzek: Szkwy, Rozogi, Omulwi, Piasecznicy i Narwi. 

  Jedna trzecia powierzchni gminy to lasy obfitujące w grzyby i jagody, bujną roślinność oraz zwierzynę. Na terenie gminy znajduje się leśny rezerwat przyrody ,,Olsy Płoszyckie" o powierzchni 140 hektarów. Rezerwat ten powstał w 1997 roku. Ochrania on kompleks 70-90-letnich olsów położonych w dolinie rzeki Rozogi. Charakterystyczny dla tych terenów jest występujšcy ols porzeczkowy, las bagienny z bogatym podszyciem i runem. W rezerwacie można spotkać rzadkie gatunki ptaków, np. orlika krzykliwego, żurawia, bociana czarnego, oraz zwierzęta, jak: łosia, jelenia, dzika czy sarnę.

Na terenie gminy Lelis znajduje się kilka pomników przyrody: drobnolistna lipa przy zabytkowym kościele w Dšbrówce, jałowce we wsi Łodziska i Długi Kat, brzozy w Białobieli i leśnictwie Łodziska, dwa dęby szypułkowe we wsi Łęg Przedmiejski.

  Terenem rezerwatu przyrody ,, Olsy Płoszyckie " przebiega szlak turystyczny Lelis , Dabrówka , Szkwa, Kurpiowskie i Nasiadki.

    Warto zobaczyć stałe wystawy Ośrodka Etnograficznego w Lelisie. Zbiory znajduję się w trzech budynkach. W pierwszym budynku urzšdzono wystawę wnętrza chaty kurpiowskiej: duża izba, alkierz, mała izba. W drugim budynku znajdujš się wystawy z okresu mezolitu i izba z lat 70-tych oraz rybołówstwa, garncarstwa, tkactwa, bursztyniarstwa, zdobnictwa i plastyki obrzędowej.

 Zaprezentowani też zostali główni przedstawiciele świata zwierzęcego: jeleń, wilk, dzik itp. W trzecim budynku zgromadzono maszyny i urzadzenia rolnicze, m. In. Do omlotu zboża, do przemiału zboża, środki transportu i inne. Na uwagę zasługuje maszyna do gręplowania wełny, do filcowania wełny, olejarnia. W sąsiedztwie stadionu tworzony jest park etnograficzny.

Badania archeologiczne wskazują, że teren gminy Lelis był zamieszkiwany już przed 6 tyś. lat.Ta właśnie wioska zostanie w parku etnograficznym odtworzona, z jej półziemiankowymi szałasowymi domostwami, z przydomowymi i ogólno wioskowymi paleniskami, miejscami czerpania wody i wyrabiania narzędzi krzemiennych, ze słupami totemowymi.

  W miejscowościach gminy Lelis zachowały się liczne obiekty drewnianej architektury ludowej i chaty kurpiowski z XIX wieku.

Najstarszym zabytkiem gminy jest drewniany kościół z drugiej połowyXVII w. w Dšbrówce. Jest to kościół pod wezwaniem św Anny, wybudowany w 1756 roku. Został on przeniesiony z Kadzidła w 1883r. i zetawiony na miejscu słynšcej cudami barci w Dąbrówce. Wewnštrz kościoła można podziwiać ołtarze ludowe o charakterze barokowym. Obok kościoła stoi drewniana dzwonnica z 1892 roku.

  Na terenie gminy Lelis zachowało się wiele przydrożnych krzyży i kapliczek wykonanych przez miejscowych rzeźbiarzy i kowali. Dodatkowo można zobaczyć wystawę fotograficznš tych przydrożnych Stróży w Gminnym Ośrodku Kulturalno-Oswiatowym w Lelisie.

    W Lelisie cišgle żywa jest kultura kurpiowska. Przy Gminnym Ośrodku Kulturalno-Oświatowym działa zespół folklorystyczny NOWE LATKO.W repertuarze posiada: zabawy, widowiska, pieśni i tańce kurpiowskie.

    Na terenie gminy w miejscowości: Lelis, Dabrówka, Gaski, Płoszyce znajdujš się gospodarstwa agroturystyczne. Oferujš one nie tylko pokoje, ale również możliwość rozbicia namiotu i wiele atrakcji.

  W Lelisie  funkcjonuje  restauracja ,, Jagienka" z 30 miejscami noclegowymi.

Bliższe informacje można uzyskać:

Gminny Ośrodek Kulturalno-Oœwiatowy w Lelisie te/fax 0(prefix29)7611077

ul. Szkolna 48, 07-402 Lelis, e-mail gok-o@o2.pl

Urzšd Gminy w Lelisie tel/fax 0(prefix29)7611024

ul. Szkolna 37, 07-402 Lelis